نهج البلاغه

امیرالمومنین(ع) به هنگام شروع جنگ بر مركب خود سوار مى‏شد، نام خدا را بر زبان مى ‏آورد و مى ‏فرمود: خدا را بر نعمت‌ها و فضايل همگانى ستایش می‌کنم، پاك و منزه است او كه اين مركب را در اختيار ما گذاشت در حالى كه ما توان آن را نداشتيم و ما به سوى پروردگارمان مى ‏رويم.

حضرت در این نامه اخلاق جنگ و مبارزه را به یاران خود آموزش داده و تفاوت میان نبرد ارزشی و غیر‌ارزشی یا ضد‌ارزشی را بيان كرده است.

این نامه امیر المومنین (ع) مربوط به حوادث جنگ صفین است.

این سفارش نامه‌ای است که امیر المومنین علیه السّلام به معقل بن قیس ریاحی كرد زماني‌که وى را با لشكرى سه هزار نفرى مقدّمه لشکر خود کرده بوده و به سوى شام فرستاده بود.

در اين نامه قوانين كلى و بسيار سودمندى از تعاليم و چگونگى فنون جنگى تبيين شده است.

معاویه تو طالب انتقام خون عثمان شده‌ای ولی خود می‌دانی که این خون در کجا ریخت و چه کسانی نقش اصلی را در آن ایفا کردند، پس چرا از من خونخواهی می‌کنی از همان کسانی خونخواهی کن که بانی اين خونريزي بودند.

اين نامه، گزيده‏ نامه‏ اى است كه امير المومنين (ع) در پاسخ به درخواست معاويه به منظور در اختيار گذاشتن قاتلان عثمان به او نوشته است.

پس از اتمام جنگ جمل، امیر المومنین (ع) تصمیم گرفت تا مشکل معاویه را با قاطعیت حل کنند و از او بخواهند یا با ایشان بیعت کند و خود را تسلیم کند و یا آماده جنگ شود. به همین منظور نامه‌ای تنظیم کردند و در صدد پیدا کردن شخصی برآمدند تا مسئولیت رساندن و انجام این مأموریت را بر عهده بگیرد.

نامه هفتم نهج البلاغه از دو بخش تشکیل شده است. ظاهراً بخش دوم نامه را امام (ع) قبل از بخش اول خطاب به معاویه نوشته‌اند. امام(ع) در پاسخ به نامه نصيحت آميز معاویه، به نقد نامه و نقد شخصيت نويسنده نامه می‌پردازند.